Partnergeweld

Doordat ik vragen ging stellen was ik niet meer de veilige thuisbasis

‘Ik kwam erachter dat haar jaaropgave twee keer hoger was dan ik had verwacht. We kregen ruzie en ze verdween. Een paar dagen later kwam ze terug en deed ze alsof er niks aan de hand was. Ik heb haar ermee geconfronteerd dat deze techniek niet meer ging werken, doen alsof er niks aan de hand was.’

‘Toen ontstond er een soort vertragingstactiek. Van een vriendin van haar hoorde ik achteraf dat ze een datum had afgesproken dat ze bij me weg zou gaan. Ze had een heel verhaal opgehouden dat ik geld had achtergehouden, maar dat was niet waar.’
‘Ze is weggegaan omdat ik niet meer de veilige thuisbasis was. Eerst was ik dat wel, omdat ik de gekste dingen pikte en mensen die kritisch waren afstootte. Maar toen ik vragen begon te stellen dacht ze: ‘cashen en afstoten’.’

De wens van mijn zoon maakte mij wakker

‘Mijn man werd eind 2018 een paar weken opgenomen in een kliniek. En toen ervaarde ik eigenlijk pas hoe het is om gewoon even bevrijd te zijn van altijd die alles overheersende spanning die heerst thuis. En altijd die angst en altijd op eieren moeten lopen. Ik vroeg mijn zoontje: wat zijn jouw wensen voor Kerst? Ik dacht dat hij vast een game of nieuwe fiets zou wensen. Maar nee. Hij keek me aan en zei: ‘Ik wens dat papa nooit meer terugkomt’. Ik keek hem in de ogen en ik voelde gewoon iets wakker worden. Een gevoel, een stukje moederliefde wat ik nog bezat. Ik zei tegen hem: ik ga jou hieruit halen. Toen heb ik hem meegenomen vanuit Duitsland naar Nederland toe. We zijn vijf maanden in de crisisopvang terechtgekomen. En daarna bijna een jaar in de vervolgopvang.’

Om in de vrouwenopvang terecht te kunnen, moet je aangifte doen tegen je partner, dat is een moeilijk moment

‘Ik kwam in eerste instantie bij een vriendin terecht. Ik dacht: ik ga alvast wat spulletjes bij elkaar verzamelen, want ik voelde dat ik hier niet blijven kon. Dat het van kwaad tot erger zou gaan. Maar bij mijn vriendin kon ik ook niet blijven. Die zei dat ik me aan kon melden voor de vrouwenopvang maar dat ik dan aangifte tegen mijn partner moest doen. Ik had zoiets van: goeie genade. Als dat de enige kans is voor mijn gevoel, dan ga ik ervoor. Dat heb ik toen gedaan. Ik heb me bij het politiebureau gemeld. Daar zeiden ze: “Als u aangifte doet, dan wordt uw man opgepakt en moet hij een nacht blijven.” Ik zette toch maar door, want ik kon heel slecht lopen. Ik was bang dat mijn knieprothese beschadigd was. Zo erg was het. Gelukkig was dat niet zo. Uiteindelijk ben ik dan met de politie in de vrouwenopvang terecht gekomen.’

Door onverwachte gebeurtenissen, kun je toch opeens het besluit nemen de relatie te beëindigen

‘Ik dacht al langer: Dit gaat niet goed. Ik raak mezelf kwijt, het plezier in het leven kwijt. Ik was mezelf niet meer. Maar er waren twee momenten, kort na elkaar, die ervoor zorgden dat ik bij hem wegging. Het eerste moment was dat mijn ex naar mijn ouders was gegaan en had gezegd: “Het gaat niet goed met Selina. Ze heeft een postnatale depressie en moet naar een psychiater.” Toen belde mijn moeder me, en zei wat hij verteld had. Toen zei ik: “Nou hij moet er zelf eens heen gaan. Ik word doodziek van die vent. Als de kinderen achttien zijn ga ik bij hem weg.” Maar goed, ze waren vijf en een dus dat duurde nog wel even. Anderhalve week later, na een dag vol ruzie en gedoe, was ik bij een vriendin en zei ik: “Ik moet even tegen je aanklagen. Het gaat niet goed, ik ben niet blij.” Die vriendin wees me op een artikel over narcisme, toen vielen alle dingen op zijn plek. Volgende dag zaten we aan tafel en toen zei ik: “Ik trek het niet meer. Ik ga bij je weg.” En sindsdien heeft hij nooit meer met me gesproken en dat was in 2014.’

Ik kon de situatie steeds minder goedpraten

‘Ik begon te zien dat haar gedrag naar mij niet klopte. De agressie die voortkwam uit de vragen die ik begon te stellen over haar gedrag was echt absurd.’

‘Zo vroeg ik haar waarom ze weigerde de was op te hangen als deze klaar was. Als ik thuiskwam zat de was altijd nog nat in de machine. Het is maar vijf minuten werk en anders moest ik veel moeite doen met het timen van de wasmachine. Maar er kwam zo veel woede als reactie op deze vraag. Dat escaleerde enorm snel.’

‘Naarmate ik meer vragen ging stellen, werd de situatie steeds extremer. Ik bedacht voor mezelf: dit is niet normaal. Als je dat zegt over een bepaalde situatie of bepaalde gedragingen, dan kun je andere dingen ook niet meer goedpraten. De ruimte die je jezelf geeft om dingen goed te praten wordt steeds kleiner.’

Ik dacht: dit is de laatste keer!

‘De dag voor we vertrokken naar Hongarije, heeft hij mijn knie moedwillig in elkaar getrapt. En toen dacht ik: dit was de laatste keer! Hij komt nooit meer aan me. Maar hoe kom ik hier levend uit en wat kan ik doen om mijn hachje zoveel mogelijk te redden?’

Haar ex gaf me het handvat om kritisch te gaan kijken

‘Ik kreeg een signaal van een ex van haar in Nederland. Hij zei dat er echt iets fundamenteel mis was met haar. Ik ben toen gaan kijken naar wat er echt gebeurde. Dat was een soort kantelpunt. Ik ben vragen gaan stellen. Hele simpele. Zoals: ‘Ik zie dat je loonstrookje binnen is. Mag ik die hebben voor de administratie?’ Haar antwoord daarop was nee. En naarmate je vragen gaat stellen, komen er meer vervolgvragen en meer vraagtekens. Maar die vragen zorgden ook voor enorm veel weerstand vanuit haar.’

De eerste keer fysiek geweld kan je doen besluiten om weg te gaan

‘Hij heeft me eigenlijk nooit geslagen. Alleen op het moment dat we hele ernstige financiële moeilijkheden kregen. Toen hij erachter kwam dat de financiële moeilijkheden zo heftig waren dat we minder mogelijkheden hadden om boodschappen te doen, bij wijze van spreken. Toen heeft hij mij geschopt. Dat is de enige keer geweest in het huwelijk van 30 jaar. Het is natuurlijk niet goed dat dat is gebeurd. Daar ben ik mee in een vrouwenopvang terecht gekomen met krukken.’

De zelfdoding van een vriend schudde me wakker

‘Het voelde alsof ik ergens oeverloos in een oceaan dobberde, zonder dat ik wist waar ik was. Ik had mij er een soort van in berust dat dit mijn leven was. En toen pleegde een vriend van mij zelfmoord. Hij was 32 jaar. Ik werd echt wakker geschud met het idee van: deze man leeft geen seconde meer op deze aarde. En ik ben hier mijn leven aan het verdoen in een slechte relatie. Wat doe ik hier nog? Dat was voor mij het moment om genoeg moed bij elkaar te rapen om er uiteindelijk uit te stappen.’

Weggaan bij je partner is niet gemakkelijk

‘Ik ben blij dat ik weg ben gegaan. Maar het is natuurlijk niet makkelijk gegaan. Ik had de mazzel dat ik nog wel te maken had met psychische disbalans. Daardoor kon ik eventjes in de time-out terecht, via een vrijwillige opname. Daar kwam ik erachter dat ik echt helemaal opgebrand was. En dat ik niet meer terug wou. Daarna kwam de twijfel en medelijden. En onzekerheid: misschien moet ik toch terug. En: is het wel zoals ik het zie?’

Aangifte doen samen met een ervaringsdeskundige

‘Als je zover bent om aangifte te doen, doe dat niet alleen. Doe dat met iemand samen. Een naaste of iemand die er ervaring mee heeft. Ik snap niet waarom de politie aangiftes van huiselijk of partnergeweld niet samen doen met een ervaringsdeskundige. Ik hoop dat ze daar in de toekomst wel naartoe gaan. Want bij de politie zit iemand tegenover je die de aangifte administratief registreert. Dan is er niet veel ruimte voor empathie met jou en je situatie. Het helpt als er iemand tegenover je zit die er ervaring mee heeft. Iemand die door de stiltes heen kan kijken, begrip kan tonen. Die erdoorheen kan prikken en doorvragen waar nodig. En niet doorvragen waar niet nodig. Echt eruit plukken wat essentieel is op dat ogenblik voor degene die aangifte doet. Ik denk dat het echt een meerwaarde is als iemand ernaast zit en steun kan bieden op dat ogenblik, want het is een momentopname. En ook op een moment dat mensen daar vaak in een emotionele shocktoestand zitten.’

Ik ben niet gek!

‘Mijn knie wilde maar niet herstellen en ik bleek een knieoperatie nodig te hebben waarvoor ik een week in het ziekenhuis belandde. Zijn dwang- en controlepogingen begonnen nu nog meer op te vallen, ook voor buitenstaanders. Na thuiskomst kwam er gedurende een aantal weken iemand uit het dorp om me dagelijks te injecteren. Deze dame liet subtiel doorschemeren de situatie door te hebben en gaf me te kennen haar te kunnen vertrouwen. Dat gaf me kracht.’

Het weggaan heb ik goed voorbereid

‘Er komt natuurlijk heel veel bij kijken, hè? Jeugdbescherming, jeugdzorg en strafzaken. En dat zorgt natuurlijk voor heel veel stress. Maar ik had alleen nog die wens van mijn zoontje, dat zijn vader nooit meer naar huis zou komen. Ik heb daarover een psycholoog gebeld. Ik had maanden daarvoor een telefoonnummer gekregen van de vrouwenarts. Die zei: ‘Als er ooit iets is, bel met hem dan.’ Dat nummer had ik bewaard. Het was misschien wel mijn uitweg, want zelf wist ik niet hoe ik eruit moest komen. Natuurlijk ook omdat we in het buitenland woonden. Je kunt niet zomaar je kind meenemen over de grens. Omdat we beiden gezag hebben. Dan moet je oppassen dat je niet direct gepakt wordt voor het ontvoeren van je kinderen. We moesten een goed plan maken. Heel lastig, want als je plannen aan het maken bent, word je regelmatig overspoeld door angst. Angst of het goed komt. Ik bezocht de psycholoog iedere week in het geheim. Iedere week twijfelde ik weer of ik het wel kon of durfde. Gaat dit goed komen?’